BELGELERLE BİR HAFIZA
01 — BU SİTE NEDEN VAR?
Bu çalışma, 2014 yılında başlayan süreci yalnızca anlatmak için değil; iddiaları, cevapları, resmî kayıtları, delilleri ve belgeleri bir arada korumak için hazırlandı.
“Kim tespit etti, tespite ait deliller ne idi?”
YALAN HABERLER · BELGELİ CEVAPLAR · GERÇEKLER
02 — ŞİRKETLER VE FAALİYETLER
Koza İpek Grubu; madencilikten enerjiye, medyadan eğitime, turizmden inşaat ve havacılığa uzanan farklı sektörlerde faaliyet gösterdi. Bu bölümde fotoğraflardan çok, şirketlerin ne yaptığına ve Türkiye’ye kattığı değere yer veriliyor.
Şirket faaliyetlerini incele ↗
Koza Altın Türkiye'de altın arama ve üretim faaliyetleri yürüttü; Anadolu Metal kurşun, çinko ve demir madenlerinde, Özdemir Antimuan ise antimon madenciliğinde faaliyet gösterdi. İpek Enerji, enerji ve mühendislik projeleri geliştirdi. İpek Medya; televizyon, gazete ve dijital yayıncılık alanlarında faaliyet göstererek çoğulcu kamuoyuna katkıda bulundu.
İpek Üniversitesi; bilim, sanat, tasarım ve girişimciliği bir araya getiren çağdaş bir üniversite olarak kuruldu. Angels Peninsula turizm alanında uluslararası ödüller aldı. ATP İnşaat sanayi ve yapı projeleri, ATP Koza Travel turizm hizmetleri, ATP Havacılık ise özel havacılık hizmetleri sundu.
02.1 — KURULUŞ AMACI VE HAYATA BAKIŞ
Akın İpek, İpek Üniversitesi’nin hangi amaçla kurulduğunu ve İpek ailesinin hayata bakışını kamuoyuna defalarca açıkça anlattı. Bu anlayışın merkezinde topluma fayda, imkânları paylaşma, nitelikli eğitim, hakikate bağlılık ve yalnızca meslek sahibi değil; karakter, vicdan ve sorumluluk sahibi insanlar yetiştirme düşüncesi bulunuyordu. Aşağıdaki üç küçük video, bu yaklaşımı Akın İpek’in kendi sözleriyle kayda geçirir.
2 dakika 42 saniye
Kurumsal belgesel
Uzun söyleşi
03 — KRONOLOJİ
Ali İpek tarafından kurulan grubun sanayi, madencilik, medya ve eğitim alanlarındaki gelişimi.
Koza İpek Grubu’nun temeli, Ali İpek’in Adana’da 15 yaşında çalışmaya başladığı matbaada atıldı. Daha sonra Ankara’daki küçük matbaasında gece yarılarına kadar çalıştığı yıllarla büyüdü ve işini disiplin, sözüne bağlılık ve emeğe dayanan bir sanayi kuruluşuna dönüştürdü. Koza markası zamanla davetiye, tebrik kartı, defter, poster ve diğer kâğıt ürünleriyle Türkiye genelinde tanındı; daha sonra başta ABD ve Avrupa ülkeleri olmak üzere dünyanın birçok ülkesine ihracat yapar hâle geldi. Sektörün uluslararası öncüleri Hallmark ve American Greetings gibi şirketlerle iş ortaklıkları yaptı.
Ali İpek’in vefatından sonra madencilik sektörüne girildi. Antimuanla başlayan bu yolculuk, 2005 yılında Bergama Altın Madeni ile Newmont’un Türkiye’deki işletme ve ruhsatlarının satın alınmasıyla büyüdü. Koza Altın, tek tesisli ve sınırlı ömürlü bir işletmeden; çok sayıda üretim sahası, işleme tesisi, ruhsat ve arama projesi bulunan, borçsuz ve uluslararası ölçekte izlenen bir madencilik şirketine dönüştü. Koza Altın hisselerinin yüzde 30’u halka açıldı.
Grup daha sonra enerji ve bakır yatırımlarına, medyaya, turizme ve eğitime genişledi. İpek Medya; cevap hakkını, delile dayalı haberciliği ve farklı görüşlerin temsilini esas alan bir merkez medya olmayı hedefledi. Ekonomik gücün kalıcı toplumsal değere dönüşmesi anlayışıyla okullar, yurtlar ve burslar desteklendi; bu yaklaşım İpek Üniversitesi’nin kuruluşuyla en kapsamlı ifadesini buldu. Üniversite, sanat, sinema, tasarım ve iletişimi ahlak, sorumluluk ve fırsat eşitliğiyle birleştiren kalıcı bir eser olarak tasarlandı.
İlk yayınlardan başlayarak iddialar, cevaplar ve dönemin resmî kayıtları.
Ana savunma dosyasına göre süreç, 17–25 Aralık soruşturmalarından sonra İpek Medya Grubunun gazete ve televizyonlarındaki objektif ve tarafsız yayınların ardından başladı. Bu yayınlardan sonra Akın İpek, İpek ailesi ve Koza İpek Grubu şirketleri hedef hâline getirildi; şirket izinlerinin iptali ve tesislerin mühürlenmesi yönünde idari baskılar uygulandı ve eş zamanlı bir kara propaganda kampanyası yürütüldü.
İddianameye göre savcılık soruşturmasının doğrudan dayanağı, 4 Ağustos 2014 tarihli ve 2014/AR(71) sayılı bir ön MASAK raporunun savcılığa gönderilmesiydi. Bu ön raporda şirket faaliyetlerinin incelenmesi tavsiye ediliyor; herhangi bir suç tespiti yer almıyordu. Rapor, isimsiz bir ihbar ile basında yer alan, Koza Altın’ın İngiltere’de 60 milyon sterlin sermayeyle Koza Ltd’yi kurduğu ve maden gelirlerinin yurt dışına çıkarılabileceği yönündeki iddialardan hareketle hazırlanmıştı. Oysa Koza Ltd, 24 Mart 2014’te İngiliz hukukuna göre kurulmuş, Koza Altın’ın yüzde 100 iştiraki olan ve kuruluşu ile sermaye aktarımı kamuya açıklanmış bir şirketti. Daha sonraki MASAK inceleme raporlarında bunun tamamen yasal bir faaliyet olduğu yine MASAK tarafından ortaya kondu.
Bu konudaki en çarpıcı husus ise şudur: Soruşturmanın başlamasına gerekçe yapılan iddiaların hiçbiri daha sonra iddianameye suç olarak taşınmadı. Yani bu iddiaların gerçek olmadığı, savcının kendi iddianamesinde ortaya çıktı. Şirket ise kendisine hiçbir soru sorulmayan bu soruşturmanın varlığını ancak savcılığın 13 Mayıs 2015 tarihli bilgi ve belge talebiyle öğrendi. Başlangıç gerekçelerinin iddianamede yer almaması, soruşturmanın somut bir suç delilinden değil, önceden oluşturulmuş siyasi bir hedeflemeden doğduğunu gösteren delillerden biridir.
23 Ekim 2015 tarihli KAP açıklamasında, Maliye Bakanlığının Koza Altın’ın 2009–2013 hesap dönemlerini kapsayan tam incelemesini tamamladığı; sınırlı tutarlar ve bir zamanlama yorumu dışında hiçbir olağandışı mali durum tespit edilmediği bildirildi. Buna rağmen yalnız üç gün sonra, 26 Ekim 2015’te şirketlere kayyım atanmasına karar verildi.
Devamını oku →MASAK incelemeleri, savunma dosyaları ve iddialara verilen belgeli cevaplar.
Devamını oku →2017
Ankara 24. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/44 E. sayılı dosyasına sunulan ana savunmalar, birbirinden ayrı ve özgün hâlleriyle burada yer alıyor.
Koza İpek Grubu ile ilgili Ankara 24. Ağır Ceza Mahkemesindeki esas savunma ile Cafer Tekin İpek adına hazırlanan bireysel savunmalar.
03 — BELGE KÜTÜPHANESİ
Arşivdeki dosyalar konu, tarih ve belge türüne göre düzenlendi. Özgün içerikler, dosya adları ve bağlantılar değiştirilmeden korunuyor.
Mali incelemeler, tespitler ve bunlara verilen belgeli cevaplar.
İddianamelere ve isnatlara karşı sunulan savunma dosyaları.
Tekin İpek'in başvurusu ve olaylar eki.
6 Temmuz 2017 tarihli tensipten 17 Ocak 2019 tarihli 8. celseye kadar dosyada görev yapan heyetlerin kayıtları.
Gazete kupürleri, görüntüler, konuşmalar ve röportajlar.
04 — İPEK AİLESİ
Bu arşiv yalnızca şirketleri, mahkeme dosyalarını ve tarihleri değil, yaşanan sürecin merkezindeki insanları da anlatıyor. Melek İpek, Tekin İpek ve İpek ailesinin hayatından fotoğraflar, bu hikâyenin insani hafızasını tamamlıyor.
İpek ailesinin annesi Melek İpek; ailesinin, çalışanların ve eğitim kurumlarının hayatında birleştirici bir isimdir. Bu fotoğraflar onun aile ve toplum hayatındaki yerini, resmî dosyaların anlatamadığı insani yönüyle kayda geçirir.
Tekin İpek, İpek ailesinin ve Koza İpek Grubu'nun hikâyesinin ayrılmaz bir parçasıdır. Bu bölüm onu yalnızca bir dava dosyasındaki isim olarak değil; bir evlat, kardeş, eş, baba ve çalışma hayatının içinde bulunan bir insan olarak kayda geçirir.
04.1 — TEKIN İPEK
Tekin İpek’i ayrı ayrı kısa notlarla değil; ailesi, çalışma hayatı, sağlık durumu ve hukuk mücadelesiyle birlikte bir bütün olarak anlatıyoruz.
Melek İpek'in oğlu ve Akın İpek'in kardeşi olan Tekin İpek; bir evlat, kardeş, eş ve babadır. Koza İpek Grubu'nun kuruluşundan büyümesine uzanan aile ve çalışma hayatının içinde yer almış; iş, eğitim ve toplumsal faaliyetlerin birbirine temas ettiği uzun bir döneme tanıklık etmiştir.
Tekin İpek, Ankara Sincan F Tipi Cezaevi'nde on yıldan fazla süredir özgürlüğünden mahrumdur. Bu olağanüstü uzun süre yalnızca kendisini değil; annesi Melek İpek'i, eşini, çocuklarını ve bütün ailesini derinden etkilemiştir. Kalbinde sekiz stent bulunan Tekin İpek'in sağlık durumu da tutukluluğun insani sonuçlarını ağırlaştırmaktadır.
AİHM, İpek/Türkiye kararında (Başvuru No. 71299/16, 23 Haziran 2026), tutukluluğun devamı için yeterli ve kişiselleştirilmiş gerekçe gösterilmediğine hükmetmiş ve AİHS'nin 5 § 3 maddesinin ihlal edildiğini oybirliğiyle tespit etmiştir. Aradan geçen on yılı aşkın süreye rağmen, Tekin İpek'in böylesine uzun süre özgürlüğünden mahrum bırakılmasını haklı gösterecek somut ve bireyselleştirilmiş bir delil hâlâ ortaya konulmuş değildir. Bu nedenle tutukluluk, hem hukuk hem insanlık bakımından ağır ve devam eden bir adaletsizliktir.
Anayasa Mahkemesine yapılan başvuru ve olaylar eki ile AİHM kararı, bu bölümün dayandığı hukuk kaydının ayrılmaz parçalarıdır. Fotoğraflar anlatının önüne geçmeyecek; yalnızca bu hayatın küçük tanıkları olarak yer alacaktır.
Bu seçki yalnızca Tekin İpek'e ait değildir; Akın İpek, Melek İpek ve aile hayatından kayıtları da içerir. Özel seyahat ve yaşam tarzını öne çıkarabilecek kareler sayfada gösterilmez; bütün özgün dosyalar arşivde korunur.
Hacı Melek İpek
6
05 — AVRUPA HUKUK KAYDI
Tüm deliller, belgeler ve Avrupa düzeyindeki yeni kararlar birlikte okunduğunda, hukuk fakültelerinde ders olarak okutulabilecek ibretlik bir tablo ortaya çıkıyor.
2016 yılında İpek Üniversitesi ve İpek Medya hiçbir gerekçe olmaksızın olağanüstü hâl kararnameleriyle müsadere edilip kapatıldı. Koza İpek Grubu için tamamen hukuksuz olan bu kayıp daha sonra Grubun kendisine karşı kullanıldı. Açık ifadeyle: Grup önce kararnameyle soyuldu; ardından soyulmuş olması gerekçe gösterilerek, hukuki bir temel bulunmaksızın ve mülkiyet ile ceza hukukunun en temel ilkelerine aykırı biçimde tamamına keyfî olarak el konuldu.
YARGITAY 3. CEZA DAİRESİ · MÜSADERE KARARI
YARGITAY KARARI GEREKÇESİ: “Şirket satın alma ve mevcut şirketlerin sermayesini artırma sürecinde şirketlere kaynağı bilinmeyen büyük meblağlar aktarıldı”.
Fakat, MASAK RAPORU diyor ki: Şirketlerde kaynağı ticari işlemlerle açıklanamayan herhangi bir nakit girişine rastlanmamıştır. (Masak, Nihai Rapor No: 1). Şirketlerin sermaye artışlarının net karları ile finanse edildiği, kaynağı şüpheli bir varlık, gelir veya nakit aktarımına rastlanmadığı tespit edilmiştir. (Masak, nihai Rapor No. 1).
YARGITAY KARARI GEREKÇESİ: “Şirketlerin özkaynaklarının belirli bir kısmının açıklanamaması, dış kaynaklar... Şirketlerin sermaye büyümesinde “Hayırseverlik” parasının da kullanıldığı değerlendirilmiştir”.
Fakat, MASAK RAPORU diyor ki: “Şirketlere ticari işlemlerle kaynağı açıklanmayan nakit girişi bulunmadığı, sermaye artırımı yapan şirketlerin sermaye artışlarını kendi yasal kaynaklarıyla yaptıkları tespit edilmiştir” (Masak, Nihai Rapor No:1). “2003 yılından bu yana tüm banka hesap işlemleri incelenmiş olup, yatırılan veya aktarılan tutarların kişisel veya kurumsal yasal kazançlarına ait olduğu tespit edilmiştir” (Masak, Nihai Rapor No.1).
YARGITAY KARARI GEREKÇESİ: “yurt dışına sermaye kaçırmak amacıyla da örtülü kazanç transferlerinin yapıldığı tespit edilmiştir”.
Fakat, MASAK RAPORU diyor ki: “MASAK 4 No'lu Nihai Raporu: Yurtdışına transfer işlemlerinin kısa vadeli mevduat hesapları olduğu ve tamamının vade sonunda yurtiçi hesaplara döndüğü tespit edilmiştir. Transfer işlemlerinde takip edilemeyen, yasal olmayan veya şüpheli bir hesap hareketi tespit edilmemiştir” (Masak, nihai rapor No. 5).
YARGITAY KARARI GEREKÇESİ: “Raporlarda şirketlerin işleyişine ilişkin birçok şüpheli işlem ve eylemin tespit edilmesi”
Fakat, MASAK RAPORU diyor ki: Şirketlerin işleyişine ilişkin yasal olmayan veya herhangi bir şüpheli işlem tespit edilmemiştir” (Masak, Nihai Rapor No:1)
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi · Büyük Daire
AİHM Büyük Dairesi, 17389/20 başvuru numaralı Yasak/Türkiye kararında önceki Yüksel Yalçınkaya içtihadını teyit ederek genişletmiştir. Karar; ceza hukukunun öngörülebilir olması, belirli kastın ve cezai sorumluluğun şahsi ve bireysel delile dayanması gerektiğini yeniden ortaya koymaktadır. Özgün karar, belge arşivinin ayrılmaz bir parçası olarak korunacaktır.
Büyük Daire kararını aç ↗Avrupa Parlamentosu · 17 Haziran 2026
Avrupa Parlamentosu, TMSF’ye tanınan olağanüstü yetkilerle yüzlerce özel şirkete el konulması ve kayyım atanmasına ilişkin kaygılarını kayda geçirdi. Kararın 22. paragrafı, kayyım görevini üstlenenler ile onları atayanların da dâhil olduğu sorumlular hakkında AB Küresel İnsan Hakları Yaptırım Rejimi kapsamında tedbirlerin değerlendirilmesi çağrısında bulunmaktadır.
Avrupa Parlamentosu kararını aç ↗05.1 — PROF. DR. JOHAN VANDE LANOTTE RAPORU
Prof. Dr. Johan Vande Lanotte'nin 16 Ocak 2024 tarihli uzman raporu, 14 Nisan 2023 tarihli müsadere kararında altı ayrı ihlal bulunduğu sonucuna varır. Bunlar dört ayrı yönden AİHS Madde 6, bir kez Madde 7 ve bir kez Ek 1 No.lu Protokol Madde 1 kapsamındadır.
Yargıtayın yetkisini aşarak kanunla kurulmuş mahkeme güvencesini ihlal etmesi.
Taraf olmayan kişilerin mülkiyeti hakkında, kendilerine savunma ve çelişmeli yargılama imkânı verilmeden karar kurulması.
Siyasi gerekçeler kullanılması nedeniyle bağımsız ve tarafsız mahkeme güvencesinin ihlal edilmesi.
Nihai MASAK raporlarıyla çelişen olgulara dayanılması ve gerekçeli, adil yargılama güvencesinin zedelenmesi.
Kanunsuz suç olmaz. Suçun bütün unsurları ve özellikle kast ispatlanmadan terörizmin finansmanı sonucuna varılması; suç ve cezada kanunilik ilkesinin ihlali.
Şirketlerin öngörülemez bir hukuk yorumuyla ve orantısız biçimde müsadere edilmesi; mülkiyet hakkının ihlali.
06 — ANAYASA MAHKEMESİ BAŞVURULARI
Anayasa Mahkemesi başvuruları ve ekleri, özgün içerikleri değiştirilmeden bu bölümde bir arada yer alıyor.
Ana başvuru dilekçesi
Başvurunun olaylar eki
Akın İpek, Nevin İpek ve Pelin Zenginer'in bireysel başvurusu
24 Nisan 2026 tarihli Bakanlık görüşlerine karşı beyanlar
07 — SPK VE VERGİ SUÇLAMALARINA KARŞI BİLİMSEL MÜTALAA
Prof. Dr. Duran Bülbül tarafından hazırlanan 8 Mart 2019 tarihli bilimsel görüş raporu, SPK mevzuatı ve vergi hukuku yönünden yapılan tespit ve değerlendirmeleri içermektedir.
Türkçe özgün rapor
Belgeyi aç ↗23 Ekim 2015 tarihli resmî açıklama: Koza Altın’ın 2009–2013 hesap dönemlerini kapsayan tam incelemede 2011, 2012 ve 2013 yılları için hiçbir eleştiri konusu bulunmadı; diğer sınırlı hususlar dışında hiçbir olağandışı durum tespit edilmedi. Buna rağmen yalnız üç gün sonra, 26 Ekim 2015’te şirketlere kayyım atanmasına karar verildi.
Belgeyi aç ↗08 — BAKANLIK MÜTALAASINA CEVAP
Bakanlık mütalaasına verilecek cevapta, başvuru dosyasındaki önceki delillerin yanında aşağıdaki son gelişmelere de ayrıca dayanılacaktır.
Yasak/Türkiye kararında Büyük Daire, TCK 314/2 kapsamında silahlı örgüt üyeliği mahkûmiyetinin ancak kastın somut ve kişiselleştirilmiş delillerle ortaya konulması hâlinde mümkün olduğunu kesin olarak hükme bağladı. Kolektif suçluluk veya yalnızca ilişki ve aidiyet üzerinden suçluluk üretilemez; kişinin, isnat edilen fiillerin işlendiği tarihte bunların cezai sonuçlarını makul biçimde öngörebilmesi gerekir. Kararın ortaya koyduğu hukuki sonuç açıktır: Aynı varsayımlara ve aynı genişletici yoruma dayanan çok sayıdaki yargılama bakımından sorun tek bir dosyayla sınırlı değildir. Türkiye, yalnız başvurucunun uğradığı ihlali gidermekle değil, bu yargılama yönteminin doğurduğu benzer ihlallerin tekrarını önleyecek genel tedbirleri almakla da yükümlüdür.
AİHS’nin 46. maddesi uyarınca Büyük Daire kararı Türkiye için bağlayıcıdır. Kararın icrasını ve gerekli bireysel ve genel tedbirlerin alınmasını hukuken denetlemek Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin görevidir; dosya, ihlalin sonuçları giderilip tekrarını önleyecek tedbirler alınana kadar bu denetim altında kalır. Avrupa Parlamentosu ise Türkiye’ye ilişkin kararları ve raporları çerçevesinde bu sistematik hukuk sorununu siyasi olarak takip etmeli, Avrupa kurumlarının Türkiye ile ilişkilerinde somut ilerleme ve hesap verebilirlik aramalıdır.
Grup önce kararnameyle soyuldu; ardından soyulmuş olması gerekçe gösterilerek tamamına el konuldu.
